Uprzejmość

Uprzejmość ułatwia ułożenie stosunków między ludźmi i często decyduje o tym, czy chętnie nas widzą inni i czy dobrze się z nami czują. Synonimem uprzej­mości jest grzeczność, delikatność; przeciwieństwem zaś ? szorstkość, ostrość, surowość, brutalność, wy­rażające przede wszystkim brak szacunku dla innego człowieka. Jeśli czegoś pragniemy, to zwracamy się z prośbą, a robimy to dziennie kilkanaście razy. Współ­życie ludzi wymaga posługiwania się prośbą, jako środkiem świadczącym o kulturze osobistej i ułatwia­jącym ułożenie stosunków w domu, na ulicy, spotka­niu towarzyskim, konferencji. Wydawałoby się, że w wielu przypadkach nie zachodzi potrzeba używania słowa ?proszę”. Tak jednak nie jest. Nawet polecenie wyrażone uprzejmie, chętniej bywa wykonywane niż suchy rozkaz. Po spełnieniu naszej prośby, która nie­kiedy jest tylko uprzejmym poleceniem, nie zapomi­namy podziękować.

Zdarza się, że podczas rozmowy urazimy jednego z jej uczestników, naruszymy porządek, rozlejemy her­batę. We wszystkich tych przypadkach powiemy słowo ?przepraszam”, bo jest ono jakby amortyzatorem ła­godzącym powstałe nieporozumienia, spięcia lub prze­oczenia. Trzy słowa: ?proszę”, ?dziękuję” i ?przepra­szam” nie są trudne do wypowiedzenia, a jakże ułat­wiają wzajemne stosunki. Brak tych słów w naszym słowniku często utrudnia współżycie i powoduje, że nie jesteśmy zaliczani do grona ludzi lubianych.

Zwroty ?proszę” i ?dziękuję” nie zawsze jednak wy­rażają uprzejmość. Świadczy o tym następujący przy­kład. Jeden z pracowników wypożyczył maszynę do liczenia i ? wbrew przyrzeczeniu ? nie zwracał jej przez kilka dni. Dysponent zmuszony był dwukrotnie interweniować. Współpracownik ów poczuł się dotknię­ty ponagleniami, odniósł maszynę, mówiąc: ?proszę, dziękuję”. Ton wypowiedzi i nasrożona mina nie ko­respondowały jednak z wypowiedzianymi słowami. Zwroty ?proszę” i ?dziękuję” wyrażają uprzejmość tylko w tym przypadku, gdy towarzyszy im serdeczny ton i miły wyraz twarzy.

Uprzejmość łączy się ściśle z życzliwością, spostrze­gawczością i siłą woli. Jadąc do pracy autobusem mło­dy pracownik ustąpił miejsca dużo starszemu koledze. Tego rodzaju postępowanie świadczy o gotowości oka­zania bezinteresownej pomocy, wczucie się w położenie innych ludzi. W życiu jednak różnie bywa. W auto­busie zajął miejsce młody chłopak. Na przystanku we­szła do autobusu starsza kobieta, której odbywanie podróży w pozycji stojącej sprawiało z pewnością wiel­ką trudność. Ponieważ młody człowiek z własnej ini­cjatywy nie ustąpił swego miejsca, inni stojący pod­różni poprosili go o okazanie uprzejmości w stosunku do starszej osoby. Ani prośby, ani też wypowiadane wy­razy oburzenia jadących nie odniosły skutku. Siedział on niewzruszenie na swoim miejscu, kierując się mak­symą: ?Kto pierwszy, ten lepszy”. Postępek ten świad­czy o naruszeniu reguł obyczajowych i ? co ważniej­sze ? norm moralnych. Powoduje to wytworzenie się złej atmosfery w stosunkach międzyludzkich.

Uprzejmy człowiek, zanim sam zapali papierosa, spojrzy, czy komuś z sąsiadów nie należy podać ognia; zajmując miejsce w poczekalni przychodni lekarskiej obejrzy się, czy wolnego krzesła nie należy zapropo­nować starszej kobiecie. Uprzejmość wiąże się z umie­jętnością spostrzegania wszystkiego, co się wokół dzie­je. Chroni to nas z jednej strony od popełnienia nie­zręczności, wymagającej przeproszenia, a z drugiej ? umożliwia okazanie szacunku innym ludziom.

Uprzejmość wymaga również silnej woli, która umożliwia panowanie nad swoimi uczuciami, niechęcią, uprzedzeniami, nieujawnianie swego nie najlepszego nastroją, który towarzyszy nam z takich lub innych przyczyn.

Zaznaczmy wreszcie, że uprzejmość w działalności służbowej jest jednym z ważniejszych czynników wpły­wających na układ stosunków między przełożonym a podwładnym, współpracownikami i interesantami, a za­kładem pracy. Nie od rzeczy będzie w tym miejscu przypomnieć powiedzenie słynnego pisarza hiszpańskie­go, Cerwantesa (1547?1616), autora Don Kichota, ar­cydzieła literatury światowej, że nic nie jest tak cenne i nic nie kosztuje tak tanio, jak uprzejmość.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.